Arbeider bij de Seine

Arbeider bij de Seine (1898) is een sleutelwerk van Henri Evenepoel. Het schilderij is een treffende weergave van het arbeidersleven en de Parijse moderniteit op het einde van de 19e eeuw. Het vormt een belangrijke verrijking voor de collectie die de sociale realiteit aan het einde van de 19e eeuw weergeeft in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België. Het schilderij werd op vraag van de musea aangekocht bij Galerie De Vuyst door het Fonds Isabelle en Philippe Dewez, beheerd door de Koning Boudewijnstichting.

Een treffende blik op het arbeidersleven in Parijs

Arbeider bij de Seine is essentieel om de Belgische artistieke moderniteit van het einde van de 19e eeuw te kunnen begrijpen. Het Fonds Isabelle en Philippe Dewez heeft het met een dubbel doel aangekocht: om de weergave van de arbeiderswereld in de collecties te versterken en om een zeldzaam grootstedelijk tafereel van Evenepoel te kunnen behouden.

Een zeer intens stadstafereel

Arbeider bij de Seine toont een arbeider op weg naar of van zijn werk, langs de oevers van de Seine. Elke ochtend volgt hij in alle vroegte en op automatische piloot datzelfde traject. De dag ontwaakt gestaag: de vissers varen af en het ochtendgrijs verdwijnt boven de rivier, terwijl de mix van nevel en fabrieksrook de eerste aarzelende zonnestralen doorlaten. Met slechts enkele details (zijn versleten mantel met rafelige randen, zijn te grote broek, zijn holle en afwezige blik) geeft Evenepoel deze volkse figuur een meesterlijke diepgang. De compositie zit ingenieus in elkaar. De arbeider neemt een monumentale plek in: niet centraal, maar duidelijk in beweging, weg van het focuspunt. Het overwegend grijze kleurenpalet van de lucht wordt aangevuld met aardetinten, zoals oker en dieprood, die voor structuur zorgen. De invloed van Édouard Manet en de Nabis-kunstenaars schijnt door in dit emblematische werk.

Een getuigenis van de artistieke moderniteit

De Brusselaar Henri Evenepoel (1872-1899) vestigde zich in 1892 in Parijs, waar hij in de leer ging bij Gustave Moreau en onder meer Henri Matisse frequenteerde. Tijdens de zeven jaar vóór zijn vroegtijdige overlijden in 1899 ontplooide Evenepoel volledig zijn talent en zijn gevoel voor synthetisme. Het zuivere kleurenpalet en de eenvoud van vormen, die tijdens zijn periode in Algerije hun hoogtepunt bereikten, zijn al voelbaar in de werken die hij in Parijs maakte. Dat is ook het geval bij Arbeider bij de Seine.

Een essentieel werk voor de collecties

De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België bewaren een grote verzameling werken die de sociale realiteit aan het einde van de 19e eeuw weergeven. Maar de voorstelling van arbeiders door tijdgenoten van Evenepoel blijft een zeldzaamheid. Arbeider bij de Seine vult deze leemte op. Op termijn zal het werk opgenomen worden in de permanente presentatie en een centrale rol spelen in tentoonstellingen over de moderniteit, maatschappelijke thema’s en het oeuvre van Evenepoel.

Het Fonds Isabelle en Philippe Dewez

Het Fonds Isabelle en Philippe Dewez, opgericht binnen de Koning Boudewijnstichting, ondersteunt de verwerving van kunstwerken voor de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België en het Museum van Elsene. Zo wil het Fonds de toegankelijkheid van de werken en hun overdracht aan de toekomstige generaties bevorderen door ze duurzaam in de openbare collecties te integreren.