Bewening van Christus met schenkers

In deze indrukwekkende Bewening van Christus met schenkers uit 1553 verenigt schilder Willem Key artistieke vernieuwing met intieme devotie. Dit meesterwerk dompelt ons onder in het Antwerpen van de 16e eeuw en laat ons Willem Key, een in vergetelheid geraakte meester van de Vlaamse renaissance, herontdekken. Een absoluut topwerk, dat door het Fonds Vreeken aangekocht werd en in primeur te zien zal zijn op de stand van de Koning Boudewijnstichting op de BRAFA kunstbeurs, en vervolgens in M Leuven.

Zeldzaam stuk

De aankoop van dit werk door het Fonds Charles Vreeken is van groot belang. Van Willem Key (geboren rond 1515 in Breda, overleden in 1568 in Antwerpen) zijn vandaag in België nog maar weinig belangrijke schilderijen te vinden en geen enkel werk is permanent te zien in een Vlaams museum. De opname van dit meesterwerk in de collectie van M Leuven vult die lacune. Het is het enige gesigneerde en geregistreerde schilderij van de meester en een sleutelwerk uit de 16de eeuw. Ook de Vlaamse overheid beschouwt het schilderij als een uitzonderlijk en zeldzaam meesterwerk en klasseerde het als topwerk.

Willem Key, meester van de Vlaamse renaissance

Hoewel hij vandaag minder bekend is bij het grote publiek, gold Willem Key in zijn tijd als een van de belangrijkste figuren van de Vlaamse renaissance. Een status die specialisten hem vandaag nog altijd toedichten. Als leerling van Pieter Coecke en Lambert Lombard combineerde hij in zijn schilderijen de Vlaamse traditie met Italiaanse durf. Zijn stijl wordt getypeerd door een subtiel realisme, emotionele ingetogenheid en veel aandacht voor texturen. Hij was een bekend portretschilder, maar ook een opmerkelijk historieschilder, die door zijn tijdgenoten werd erkend en bewonderd. Key portretteerde de machtige figuren van zijn tijd, waaronder de hertog van Alva. Tijdens de Beeldenstorm van 1566 werd een groot deel van zijn oeuvre echter vernietigd, waardoor we vandaag zijn werk minder goed kennen.

Een religieuze scène aangevuld met portretten

De Bewening van Christus met schenkers is een monumentaal paneel. Het stelt het lichaam van Christus voor, omringd door de Maagd Maria, Johannes en de heilige vrouwen. Twee schenkers, herkenbaar aan de opschriften op hun kleding, nemen deel aan de scène. Het werk combineert op meesterlijke wijze de emotie die eigen is aan Vlaamse meesters, zoals Quinten Metsijs, met de kracht van Italiaanse voorgangers, zoals Michelangelo. Deze compositie, die als het origineel wordt beschouwd, heeft tot talrijke kopieën geleid, zowel in het atelier als daarbuiten. Op die manier droeg dit werk bij aan de verspreiding van dit type beeld in heel Europa. Door zijn monumentaliteit, de kwaliteit van de uitvoering en zijn originaliteit illustreert het schilderij het hoogtepunt van de Antwerpse schilderkunst vóór Rubens.

Primeur op BRAFA en M Leuven

Het publiek kan het werk voor het eerst ontdekken op de BRAFA kunstbeurs, waar het van 25 januari tot 1 februari 2026 te zien zal zijn op de stand van de Koning Boudewijnstichting. Dagelijks zal een restaurator op vaste tijdstippen de geplande restauratie toelichten. Zo zal onder meer de verkleuring van enkele blauwtinten — waaronder smaltblauw — gecorrigeerd worden, zodat het schilderij haar oorspronkelijke uitstraling terugkrijgt. Na de beurs wordt de restauratie verdergezet, waarna het werk naar M Leuven zal verhuizen. Daar zal het vanaf oktober 2026 te zien zijn in de tentoonstelling over Vlaamse beeldhouwers in Italië.

Het Fonds Charles Vreeken

Het Fonds Charles Vreeken, beheerd door de Koning Boudewijnstichting, richt zich op de aankoop, het behoud en de promotie van werken van Belgische kunstenaars uit alle periodes en kunstdisciplines. Het belangrijkste doel is musea in België ondersteunen door de uitbreiding van hun collecties te bevorderen of door projecten te ondersteunen die bijdragen aan hun bekendheid.